A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V W Y Z
A
Acente
Merkez firma adına farklı bölgelerde faaliyet gösteren ve lojistik hizmet sunan kuruluş veya kişidir.
A.T.A. Karnesi
İstanbul Sözleşmesi kapsamında, taraf ülkeler arasında eşyanın geçici ithalat ve ihracatını ek belge gerektirmeden sağlayan gümrük belgesidir. Geçerlilik süresi genellikle 1 yıldır.
Akreditifli Ödeme
Bir alıcının talebi üzerine bir bankanın verdiği; belirli belgelerin ibrazı karşılığında satıcıya ödeme yapılacağını taahhüt eden şartlı ödeme yöntemidir.
Aktarma
Bir araçla gelen yüklerin boşaltılarak, herhangi bir özel işleme tabi tutulmadan sevk edilmek üzere başka bir araca yüklenmesi işlemidir.
Aktarma Merkezi
Gelen yüklerin indirildiği, varış noktasına göre gidenlerin yüklendiği; gün içinde kısa süreli saklama ve araçlar arası yük transferi yapılan işlem merkezidir.
Alıcı
Ürünü veya yükü teslim alan taraftır.
Ambar
İhtiyaca bağlı olarak belirli bir süre için ürünlerin konulduğu kapalı ya da açık depolama alanıdır.
Ana Konşimento
Havayolu taşımalarında gerçek göndericiden gerçek alıcıya yapılan gönderilerde kullanılan ana taşıma belgesidir.
Ana Güzergâh
Çıkış ve varış noktaları arasındaki en uygun rotadır.
Antrepo
Gümrük mevzuatına tabi eşyaların gümrük gözetimi altında muhafaza edildiği ve işlemler tamamlanana kadar bekletildiği depolardır.
Ardiye
Eşyaların liman, antrepo veya gümrük sahasında belirli süre depolanması karşılığında alınan hizmet bedelidir.
Astarya
Geminin yükleme veya boşaltma için söz konusu limanda kalabileceği günlerin oluşturduğu aralıktır.
ATR
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Gümrük Birliği kapsamında serbest dolaşımda bulunan malların ihracında gümrük avantajı sağlamak amacıyla düzenlenen belgedir.
B
BAF
Yakıt (petrol) fiyatlarındaki dalgalanmalara bağlı olarak navluna eklenen maliyet kalemidir.
Barkod
Optik okuyucular aracılığıyla okunarak bilgisayar ortamına aktarılan, ürün tanımlamaya yarayan çizgi–boşluk kombinasyonlarıdır.
Bekleme Süresi
Yükün lojistik süreçte fiziksel olarak hareket etmediği süredir.
C – Ç
CMR Anlaşması
Uluslararası karayolu taşımalarında kullanılan resmi taşıma belgesidir ve taşımanın CMR hükümlerine göre yapıldığını gösterir.
Çeki Listesi
Kargonun içindeki eşyaların adet, parça, ağırlık, boyut ve numaraları ile alıcı bilgilerini ve adresini gösteren ayrıntılı listedir.
Çapraz Sevkiyat
Ürünlerin depoya alınmadan doğrudan sevke hazırlanmasıdır.
D
Dağıtım Merkezi
Depolama, katma değerli işlemler ve sevkiyatın yapıldığı lojistik tesislerdir.
Dağıtım Ağı
Depolar, rotalar ve satış noktalarından oluşan lojistik sistemdir.
Demuraj
Geminin tanınan yükleme/boşaltma süresini aşması veya konteynerin serbest süre içinde gümrükten çekilmemesi nedeniyle oluşan bekleme ücretidir.
Direkt Sevkiyat
Depolama yapılmadan müşteriye doğrudan gönderimdir.
Dördüncü Parti Lojistik
Tüm tedarik zincirinin planlanması, yönetimi ve optimizasyonunu üstlenen; gerekirse 3PL firmalarını da koordine eden lojistik hizmet modelidir. Operasyonun tamamından stratejik düzeyde sorumludur.
E
Elleçleme
Lojistik tesislerde, ürünlerin yerinin değiştirilmesi, paket yapısının bozulup yeniden oluşturulması, kap boyutlarının değiştirilmesi, kontrol edilmesi, etiketleme, streçleme gibi işlemlerin tamamıdır.
Envanter
İşletmeye ait tüm stok ve demirbaşların listesidir.
Emtia
Ticarete konu olan tüm mallar ve ürünlerdir.
Erişim Alanı
Raf gözlerine veya istiflere erişim sağlamak amacıyla kullanılan geçitlerdir. Özellikle malzeme sayımı ve kontrol işlemleri için kullanılır.
ETA
Tahmini varış tarihidir.
Euro Palet
Standart ölçüsü 80×120 cm olan, uluslararası taşımacılıkta yaygın kullanılan palet türüdür.
Ex Beyan
İhracat beyannamesidir.
F
Fider Taşımacılığı
Büyük gemilerden küçük gemilere/mavnalara (veya tersi yönde) yükün aktarılması hizmetidir. Büyük gemilerle her limana direkt servis mümkün olmadığında kullanılır.
FIFO
Depoya ilk giren ürünün ilk çıkmasını esas alan stok yönetim yöntemidir.
Filo Yönetimi
Araç, sürücü, bakım ve rota yönetimini kapsayan süreçtir.
Forklift
Depolarda yük kaldırma ve taşıma amacıyla kullanılan araçtır.
FTL
Bir treylerin taşıma kapasitesini tam olarak (hacim/ağırlık) dolduran yüktür.
G
Gabari
Taşıtların yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyirlerini sağlamak amacıyla uzunluk, genişlik ve yüksekliklerini belirleyen ölçülerdir.
Geçici Kabul
Ham madde, yarı ürün veya ürünün yurt dışından getirtilerek ülke içinde işlem görüp (veya görmeden) tekrar yurt dışına çıkarılmasıdır.
Gelir Yönetimi
Gelirleri artırmaya yönelik fiyatlama ve kapasite stratejileridir.
Gizli Hasar
Ambalaj sağlam görünmesine rağmen ürünün sonradan hasarlı olduğunun anlaşılmasıdır.
Gümrük Beyannamesi
Gümrük idarelerine giriş/çıkış yapacak veya transit edilecek eşyaya ilişkin özellikleri, boyutları ve nitelikleri belirten yazılı beyan belgesidir.
Gümrük Birliği
Ülkeler arasında ortak gümrük tarifesi uygulanmasını öngören anlaşmadır.
H
Hasar
Taşıma, depolama veya elleçleme sırasında üründe meydana gelen değer kaybıdır.
Hava Konşimentosu
Gönderici ile hava taşıyıcı arasında ciro edilemez formda hazırlanan taşıma senedidir.
I – İ
IATA
Uluslararası hava taşımacılığında yolcu ve kargo taşımacılığının tarifelerini ve yetkilendirmelerini denetleyen örgüttür.
IMCO Charge
Tehlikeli madde taşımalarında armatörün talep ettiği ek ücrettir.
IMO Belgesi
Yanıcı, patlayıcı ve kimyasal maddelerin taşınmasına ilişkin kullanılan belgedir.
İhracat
Malın bir ülkeden başka bir ülkeye gönderilmesi işlemidir.
İthalat
Malın başka bir ülkeden ülkeye getirilmesidir.
Incoterms
Uluslararası ticarette teslim şekillerini belirleyen ICC kurallarıdır.
Intermodal Taşımacılık
Yük üzerinde fiziki işlem yapılmadan ve konteyner/treyler açılmadan, birden fazla taşıma modu kullanılarak yapılan taşımacılık türüdür.
İstif
Belli ölçütlere göre farklı yüklerden oluşturulan bir yığın yüktür.
J
K
Kabotaj
Bir ülkenin kendi sınırları içindeki taşımacılığı yalnızca kendi bayraklı taşıyıcılarına tanımasıdır.
Kanban
Tam zamanında üretim için kullanılan görsel ve dijital sinyal sistemidir.
Kapasite
Belirli koşullar altında ulaşılabilecek maksimum üretim veya taşıma miktarıdır.
Katma Değerli İşlemler
Depoda yapılan etiketleme, ambalajlama, iade gibi ek hizmetlerdir.
Kingpin
Çekici ile yarı römork bağlantısını sağlayan pimdir.
Koli
Yüklerin taşınması için kullanılan farklı boyutlardaki ambalaj birimleridir.
Koli Etiketi
Kolinin üzerinde yer alan, içeriği ve varış yerini gösteren etikettir.
Konsolidasyon
Küçük miktarlı yüklerden büyük yükleme partileri oluşturarak taşımacılıkta ölçek tasarrufu sağlanmasıdır.
Konşimento
Yükleme yeri ve tarihi, teslim yeri, yükün cinsi, adedi, brüt kilosu ve teslim şekli gibi bilgileri içeren taşıma belgesidir.
Koridor
Depo veya stoklama alanlarında kullanılan geçiş yollarıdır.
Kombine Taşımacılık
Başlangıç ve bitişte karayolu, uzun mesafede deniz veya demiryolu kullanılan taşımacılık sistemidir.
Konsinye İhracat
Kesin satışı daha sonra yapılmak üzere malın yurt dışına gönderilmesi esasına dayanan ihracat şeklidir.
Konsolidasyon
Küçük hacimli yüklerin birleştirilerek büyük yük partileri oluşturulmasıdır.
Konteyner
Dayanıklı, standart ölçülü metal taşıma üniteleridir.
Kontrat Lojistiği
Lojistik hizmetlerin sözleşmeye bağlı olarak dış kaynak kullanımıyla yürütülmesidir.
Konveyör
Yüklerin otomatik şekilde taşınmasını sağlayan bantlı sistemdir.
L
LIFO
Depoya son giren ürünün ilk çıkmasını esas alan yöntemdir.
Lojistik
Taşıma, depolama, gümrükleme ve bilgi akışını kapsayan sistemdir.
M
Mahrece İade
İthal edilen malzemenin niteliklerine uygun olmadığı durumlarda ithal edilen ülkeye iade edilmesidir.
Manifesto
Araçtaki toplam yük bilgilerini içeren belgedir.
Menşe Şahadetnamesi
Malın üretildiği ülkeyi gösteren resmi belgedir.
N
Navlun
Taşıma hizmeti karşılığında ödenen ücrettir.
O
Optimizasyon
Kaynakların en verimli şekilde kullanılması sürecidir.
Ordino
Konşimentoda yazılı malların kısım kısım çekilebilmesini sağlayan; aynı zamanda konşimentoya karşılık malın gümrükten çekilmesine yarayan talimattır.
Ö
Ödeme Şekilleri
Dış ticarette kullanılan başlıca ödeme yöntemleridir: Akreditifli ödeme, kabul kredili ödeme, karşı ticaret/takas, konsinye ihracat, mal mukabili ödeme, peşin ödeme, vesaik mukabili ödeme.
P
Paket
Ürünü koruyan ve taşımayı kolaylaştıran ambalajdır.
Paletleme
Ürünlerin palet üzerine istiflenmesidir.
Parsiyel Taşımacılık
Farklı müşterilerin yüklerinin aynı araçla, aynı güzergâhta taşınmasıdır.
Proforma Fatura
Satıcı tarafından alıcı adına düzenlenen ön faturadır.
R
Raf
Depolarda düzenli istifleme için kullanılan ekipmandır.
Rampa
Yükleme ve boşaltmayı kolaylaştıran platformdur.
Rotalama
Taşıma güzergâhının planlanmasıdır.
Römork
Bir çekici araç tarafından çekilen; kendi tekerlekleri üzerinde park edebilen yük taşıma aracıdır.
Römorkör
Büyük gemilerin liman alanlarında hızlı ve güvenli manevra yapmasına yardımcı olan motorlu deniz aracıdır.
S – Ş
Saha Yönetimi
Tesis sahasındaki araç ve trafik düzeninin yönetilmesidir.
Serbest Bölge
Serbest dolaşımda olmayan eşyanın gümrük rejimine tabi tutulmadan belirli şartlarla konulabildiği; ticari avantaj sağlayan özel bölgelerdir.
Sırt Sırta Raf Sistemi
Rafların ön yüzleri koridora, arka yüzleri birbirine bakacak şekilde konumlandırıldığı; paletli yükler için uygun, en yaygın ve ekonomik raf sistemidir.
Sınır Kapısı
İthalat ve ihracat araçlarının ülkeye giriş ve çıkış yaptığı resmi sınır noktalarıdır.
Sigorta
Taşıma sürecindeki risklere karşı yapılan teminat sözleşmesidir.
Sipariş Yönetimi
Siparişin alınmasından tahsilata kadar olan tüm süreçtir.
Sipariş Toplama
Depodan sevkiyata hazırlanma işlemidir.
Sovtaj
Hasarlı mala sigorta eksperi tarafından biçilen değerdir.
Spanzet
Yüklerin taşıma sırasında sabitlenmesi ve bağlanması için kullanılan, genellikle polyester dokuma malzemeden üretilmiş, tokalı veya mandallı bağlama kayışıdır. Kara, deniz ve depo taşımalarında yaygın olarak kullanılır.
Stok
Gelecekteki ihtiyaçlar için depoda tutulan ürünlerdir.
Supalan
Genellikle kara ve deniz yolu taşımalarında, gümrüklemenin taşıma aracı üzerinde yapıldığı durumdur.
T
Talep Tahmini
Gelecekteki ürün veya hizmet talebinin analiz edilerek öngörülmesidir.
Tampon Stok
Üretim ve dağıtım süreçlerindeki dalgalanmaları dengelemek için tutulan stoktur.
Tam Zamanında Üretim
Malzemenin gereken zamanda ve gereken miktarda temin edilmesi sistemidir.
Tavanlı Konteyner
Standart konteynerlere sığmayan veya konteyner kapısından forklift gibi ekipmanlarla yüklenemeyen yükler için kullanılan konteyner türüdür.
Tehlikeli Madde
Sağlık, güvenlik veya çevre açısından risk taşıyan maddelerdir.
Temin Süresi
Satın alma siparişi/üretim emrinin verilmesi ile sipariş teslimatı veya üretimin gerçekleşmesi arasındaki süredir.
Tedarik Zinciri
Tedarikçiden müşteriye uzanan tüm lojistik süreçlerdir.
Teslim Zamanı
Ürünün müşteriye teslim edildiği tarih ve/veya saattir.
Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması
Yanıcı, parlayıcı, patlayıcı ve çevre için tehlike arz eden maddelerin karayoluyla taşınmasına ilişkin kuralları belirleyen uluslararası standarttır. Bu kapsamda araç, sürücü, ekipman ve belge gereklilikleri bulunur.
ADR Sınıfları:
Sınıf 1: Patlayıcı Maddeler
Sınıf 2: Gazlar
Sınıf 3: Yanıcı Sıvı Maddeler
Sınıf 4.1: Yanıcı Katı Maddeler
Sınıf 4.2: Kendiliğinden Yanan Maddeler
Sınıf 4.3: Su ile Temasta Yanan Maddeler
Sınıf 5.1: Oksitleyici (Yakıcı) Maddeler
Sınıf 5.2: Organik Peroksitler
Sınıf 6.1: Zehirli Maddeler
Sınıf 6.2: Bulaşıcı Maddeler
Sınıf 7: Radyoaktif Maddeler
Sınıf 8: Aşındırıcı Maddeler
Sınıf 9: Diğer Tehlikeli Maddeler
U – Ü
Üçüncü Parti Lojistik
Taşıma, depolama, dağıtım, gümrükleme gibi lojistik faaliyetlerin, hizmeti alan firmanın dışında uzman bir lojistik firması tarafından yürütülmesidir.
V
W
Y
Yük
Taşınan mal, ürün veya eşyadır.
Z
Sık Sorulan Sorular (FAQ)
CMR nedir?
CMR, uluslararası karayolu taşımalarında kullanılan resmi taşıma belgesidir.
ADR ne anlama gelir?
ADR, tehlikeli maddelerin karayoluyla taşınmasına ilişkin uluslararası kurallar bütünüdür.
Parsiyel taşımacılık nedir?
Birden fazla müşteriye ait yüklerin aynı araçla, aynı güzergâhta taşınmasıdır.
Antrepo ne işe yarar?
Gümrük işlemleri tamamlanana kadar eşyaların mevzuata uygun şekilde bekletildiği depolardır.
Navlun nedir?
Navlun, taşıma hizmeti karşılığında ödenen ücrettir.
